Między fiordami – filmy z Norwegii. Zbyt trudne sprawy? Nie dla norweskiego kina

Uciekanie od problemów nie jest rozwiązaniem. Dzieci warto traktować jak partnerów w rozmowie, nawet trudnej. Kino może być dobrym początkiem: pomaga znaleźć odpowiednią formę dla przytłaczających emocji.

– Nie tak pasywnie, walcz o każdy punkt – dopinguje zza kadru trener. Jednak Vilja po chwili poddaje treningową walkę. Jeszcze dlugo po niej zrezygnowana leży na macie. Wydaje się, że myślami jest gdzieś daleko stąd.

Tak zaczyna się krótkometrażowy film „Waleczne serce” (Smerteterskel, reż. Marianne O. Ulrichsen). Rodzice Vilji niedawno się rozstali. Mama ma nowego chłopaka i poszła naprzód, tata wciąż rozpamiętuje rozwód i wydaje się pogrążony w letargu. Zagubiona w nowej sytuacji dziewczyna tłumi emocje: frustrację, złość, dezorientację. Aż w końcu ktoś podpowiada jej: „Nie walcz ze swoimi uczuciami, wykorzystaj je!”. Takiej rady właśnie potrzebowała.

Kryzys w związku rodziców nie daje również spokoju Minie, bohaterce „Dancing Queen w Hollywood” (Dancing Queen in Hollywood, reż. Aurora Gossé). Publiczność Młodych Horyzontów może ją pamiętać z pierwszej części filmu z 2023 roku. Wtedy nieśmiała, piątkowa uczennica zmagała się z presją rówieśników. Przez komentarze innych dzieci przestała być zadowolona z tego, jak wygląda, a nawet na chwilę zwątpiła w swój talent. Nie straciła jednak pasji do tańca.

Teraz razem ze swoim przyjacielem Marcusem leci do Los Angeles, gdzie mają wystąpić w teledysku znanej artystki. Na horyzoncie pojawia się wielka szansa – zaproszenie na casting do filmu. Wraz z nią przychodzi jednak presja. Wkrótce Mina stanie przed dylematem, czy skorzystać z tej niepowtarzalnej okazji, czy wybrać lojalność wobec swojego zespołu tanecznego?

– Nie ma lepszego słowa do opisania świata młodej kobiety niż chaos. Oczywiście, że to jest chaos, w końcu próbujesz zrozumieć swoje życie – przyznaje Hege, jedna z bohaterek „Opowieści z dalekiej Północy” (Folktales, reż. Heidi Ewing, Rachel Grady).

Twórcy filmu śledzą perypetie grupy nastolatków, którzy decydują się spędzić rok z dala od technologii i wygody, w otoczeniu surowej natury, z wiernym stadem huskych. – Dla psa jesteś wystarczający taki, jakim jesteś – mówi jeden z nauczycieli. Wspólne zajęcia stają się dla młodych ludzi drogą do samodzielności.

Znajdujemy się ponad 300 kilometrów za kołem podbiegunowym. Kurs przetrwania w arktycznych warunkach czy nauka prowadzenia psich zaprzęgów? Takie aktywności oferuje tradycyjna szkoła ludowa – Pasvik Folk High School, która ma przygotować do wejścia w dorosłość. Spotkamy tam dzieciaki na zakręcie, które mają problemy ze skupieniem się, nawiązywaniem przyjaźni, boją się samotności albo zmagają z przytłaczającymi myślami oraz trudnymi doświadczeniami – jak tragiczna śmierć ojca. Bohaterowie trafiają do miejsca, gdzie nikt ich nie ocenia. Tutaj mają szansę lepiej poznać siebie, znaleźć odpowiedzi na pytania, przed którymi dotąd uciekali.

Na północ zmierzają również „Tajemniczy prezent” (The Mystery Package, reż. Silje Evensmo Jacobsen). – To mój młodszy brat Brage. Tylko patrzcie na niego: totalny wariat – śmieje się 9-letnia Elde, po czym zapowiada: – Razem zostaniemy detektywami. Do rozwiązania jest zagadka, której od 22 lat nie zdołał rozwikłać nikt w rodzinie, a sprawą interesowały się nawet media. Co roku, na Boże Narodzenie, w gospodarstwie Sandnesów ktoś zostawia paczkę pełną prezentów dla całej rodziny. Do paczki dołączony jest liścik, zawsze tej samej treści: „Wesołych Świąt od nas wszystkich z Arendal”.

Dzieci zabierają się do pracy, jak tylko dojadą do dziadków: przesłuchują kolejnych członków rodziny, porównują styl pisma, w końcu typują pierwszych podejrzanych. W śledztwie wspierają ich tata Magnus oraz mama Silje – dokumentalistka, która rejestruje wszystko kamerą.

Kryminalne opowieści z młodymi detektywami w rolach głównych przyzwyczaiły nas do sprawdzonego połączenia: trochę humoru, szczypta grozy i zagadka, która ma zwykle drugie dno. „Tajemniczy prezent” zaczyna się podobnie. Śledztwo z czasem przestaje być jednak wyłącznie zabawą w detektywów. Poszukiwania nadawcy tajemniczych paczek odsłaniają historię straty, która odcisnęła piętno na tej rodzinie. Pierwsza paczka pojawiła się bowiem w roku, w którym zmarł starszy brat Magnusa, Hans Petter.

Edle i Brage nie znali wuja. Drążąc rodzinną zagadkę, próbują więc nie tylko ustalić, kto od ponad dwóch dekad wysyła paczki z Arendal, ale też zbliżyć się do kogoś, kogo mogą poznać wyłącznie poprzez wspomnienia innych. Okazuje się, że dziecięca ciekawość może pomóc otworzyć rozmowę o żałobie i pamięci. Na pytanie „dlaczego?” nie zawsze da się jednak znaleźć prostą odpowiedź.

W sekcji Między fiordami – filmy z Norwegii zaprezentowane zostaną również filmy: „Dante”, „Rajd Rumble-Bumble”, „Solan i Ludwik: Rajd dookoła świata”, „Opowieść świąteczna” oraz krótkie filmy w zestawie „Gdy stopnieje śnieg”.